Krzew aroniiAronia czarna należy do rodziny różowatych. Inaczej nazywana jest czarnoowocową. Pochodzi z Ameryki Północnej, jej wschodnich wybrzeży. Na bazie gatunku aronii, który odkryto w XVII i XVIII w. w Ameryce Północnej i Kanadzie, wyhodowano obecnie 15 odmian.

Jest to duży krzew wysokości do 2,5 metra, a średnicy od 1,5 do 2 metra. Pędy ma proste, zielone, potem stają się brązowo-czerwone. Liście naprzemianległe, eliptyczne lub jajowate, koloru ciemnozielonego, osiągają długość do 6-8 cm, mają krótkie ogonki, podczas jesieni przebarwiają się od pomarańczowych do czerwonych, liście pozostają długo na krzewie, ale ostatecznie są zrzucane na zimę. Liście drobne i jasne świadczą o braku składników w glebie lub zbytnim zagęszczeniu krzewów, przemarznięciu korzeni lub suszy.

Kwiaty białe, w baldachogronach, w 90% zapylane przez owady. Rozciągnięty okres kwitnienia rozpoczyna się w drugiej połowie maja. Szybkie zawiązywanie owoców aronii, eliminuje prawie zupełnie wpływ późnych przymrozków, a procent zawiązanych owoców waha się w granicach 80-90. Owoce są okrągłe lub lekko wydłużone, koloru czarnego pokryte lekkim nalotem woskowym. Krzew owocuje w trzecim, a nawet w drugim roku życia. Okres produkcyjności wynosi nawet ponad 20 lat. Owoce dojrzewają po trzech miesiącach od kwitnienia i zbieramy je w drugiej połowie sierpnia.

Aronia posiada dużą zdolność przystosowania się do różnych warunków środowiska. Dlatego można ją uprawiać na terenie całego kraju nie wyłączając terenów podgórskich, gdzie najlepiej czuje się na skłonach północnych lub północno-zachodnich.

Przy wyborze stanowiska należy pamiętać o tym, że aronia jest rośliną światłolubną i do regularnego corocznego plonowania potrzebne jest dobre oświetlenie.

liścieNajlepsze rezultaty otrzymamy uprawiając krzew na żyznym, próchnicznym i przepuszczalnym podłożu. Ziemia powinna być zasobna w składniki pokarmowe. Roślina nie może rosnąć natomiast na miejscach bagiennych, piaszczystych, kamienistych, czy zasolonych.

Aronię możemy sadzić zarówno jesienią jak i wiosną. Jednak ze względu na to, że aronia wcześnie zaczyna wegetację, sadzenie jesienne jest bardziej wskazane. Przy sadzeniu kopie się dołki – im gleba gorsza tym większe. Na glebach słabych dobrze jest zaprawić dołki obornikiem, ziemią inspektową, odkwaszonym torfem lub kompostem. Należy uważać aby korzenie były dobrze rozłożone i nie stykały się z obornikiem. Sadzonkę sadzi się 3-5cm głębiej niż rosła w szkółce, co sprzyja silnemu krzewieniu się roślin. Po posadzeniu powinno powstawać wokół sadzonki wklęśnięcie powodujące łatwiejsze gromadzenie się wody przy korzeniach.

Trzeba pamiętać, iż w okresie gdy dojrzewają jej owoce roślina potrzebuje sporo wody. Jeżeli nie otrzyma wtedy wystarczającej ilości to będziemy mieć małe zbiory. Poza tym roślinę podlewamy zawsze wtedy, gdy z powodu braku opadów deszczu ma zbyt suche podłoże. Długotrwałe susze, poza ujemnym wpływem na wysokość plonów powoduje gorzknienie owoców. Jednakże aronia w dużym stopniu jest tolerancyjna na brak wilgoci jak i na duży jej nadmiar. Dzięki silnej budowie systemu korzeniowego aronia dobrze rośnie na glebach zarówno o niskim jak również głębokim poziomie wody gruntowej.

Aronia należy do roślin, które są w stanie wytrzymać duże spadki temperatury. Nawet do minus czterdziestu stopni w przypadku krzewów. Trzeba natomiast pamiętać, że aronia jest szczególnie wrażliwa na zachwaszczenie.

Z zabiegów pielęgnacyjnych zaleca sie prześwietlenie krzewu i usunięcie pędów słabych i uszkodzonych. Cięcie zaleca się wykonywać zimą (luty, marzec).

Aronie wykorzystuje się do produkcji dżemów, konfitur, soków, nalewek jak również ostatnio coraz powszechniejsza stała się uprawa krzewów aronii w ogrodach, w celach dekoracyjnych. Sok z aronii, dzięki bardzo intensywnej barwie może służyć także jako barwnik do innych produktów, gdyż nawet przy rozcieńczeniu 1:100 zachowuje ciepłą różową barwę.

aroniaOwoce zawierają dużą ilość antocyjanów, fenolokwasów, garbników, pektyn, witamin (sporo witaminy C i P) oraz soli mineralnych: potasu, wapnia, fosforu, magnezu, żelaza i pierwiastki śladowe: jod, mangan, molibden.

Owoce i sok poleca się w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia krwi, arteriosklerozy, kataru żołądka oraz żylaków odbytu i chorób naczyń włosowatych.

Jedzenie Aronii przeciwdziała nowotworom – prawdopodobnie owoce aronii są najlepszym “wymiataczem wolnych rodników” ze wszystkich owoców, przynajmniej dostępnych w naszej strefie klimatycznej,  a także odstresowuje. Poza tym zwiększa odporność na przeziębienia. Obecność antocyjanów opóźnia proces starzenia się. Antocyjany ułatwiają też przemianę materii, szczególnie gospodarkę tłuszczową organizmu, a także łagodzą dolegliwości w chorobach trzustki i wątroby.

Owoce aronii i ich przetwory wspomagają także usuwanie z organizmu szkodliwych metali ciężkich, takie jak ołów, które gromadzą się w organizmie z powodu zanieczyszczonego środowiska. Ponadto uodparniają skórę na szkodliwe działanie słonecznych promieni UV. Z tych więc także powodów bardzo wskazane jest wykorzystywanie aronii  w szeroko pojętej profilaktyce wielu chorób, w szczególności tzw. chorób cywilizacyjnych.

Aronia od dawna była stosowana przez ludową medycynę na Syberii, oraz przez Indiam amerykańskich. Często i dużo  podawano ją młodym kobietom, szczególnie w ciąży, gdyż dodawała sił. Ludzie w wieku dojrzałym otrzymywali sok z aronii jako eliksir młodości, który rozjaśniał umysł, pomagał na problemy z kośćmi, a jak uważano wręcz przedłużał życie.

Opublikowano 14 February 2013 & kategoria: Krzewy owocowe Tagi: