topola_osika_006_sNajpospolitszy gatunek topoli w Polsce. Osika rośnie w całej Europie i większości Azji. W Rosji tworzy lasy osikowe, u nas rośnie zazwyczaj w borach mieszanych.

Jest to drzewo szybko rosnące, szczególnie w młodości. Roczne siewki dorastają do 60 cm, dwuletnie do 2 m. W wieku 10-15 lat osiąga wysokość około 15 metrów. Jest niestety krótkowieczna – żyje do 100 lat, ale jej wzrost ustaje już w wieku 50-60 lat. Zaczyna owocować w wieku około 20 lat i owocuje corocznie. Rozmnaża się łatwo przede wszystkim za pomocą nasion, poza tym poprzez silne i liczne odrosty korzeniowe. Do niedawna z powodu nadmiernego plenienia się w lasach była wraz z brzozą traktowana jako leśny chwast, ostatnio jednak coraz częściej traktuje się ją jako gatunek wartościowy. Obecność osiki cenią sobie zwłaszcza grzybiarze, współżyje z nią bowiem jeden z najbardziej znanych i lubianych grzybów – koźlarz czerwony.

Ma wysmukłą koronę długości 1/3 wysokości pnia. Pień jest pokryty szarooliwkową korą, która z wiekiem staje się ciemnoszara i popękana. Osika ma dekoracyjne liście. Są okrągłe, o karbowanym brzegu. Ogonki liściowe są spłaszczone, ustawione bocznie, są bardzo długie do 10 cm. Tak ustawione ogonki liściowe są wrażliwe na najmniejszy podmuch wiatru. Dlatego liście drżą praktycznie cały czas, wydając cichy delikatny szelest. Stąd wzięło się powodzenie “drżeć jak osika”.

topola_osika_501_mmDrzewo ma średnie wymagania glebowe - jest pod tym względem najmniej wymagająca wśród wszystkich gatunków topoli. Nie wymaga nawożenia. Nie radzi sobie na glebach bardzo podmokłych, albo skrajnie suchych. Jest bardzo wytrzymała na mróz i upały, światłolubna. Dobrze radzi sobie ze szkodnikami.

Jest gatunkiem pionierskim – jako jeden z pierwszych gatunków drzew wyrasta na nieużytkach rolnych czy pogorzeliskach. Na zajętych przez siebie terenach utrzymuje się długo, nawet, jeśli warunki środowiska znacznie się zmieniają. Nadaje się jako roślina do wysadzania alejek, ze względu na szybko osiągany efekt.

Z osiką związanych jest wiele wierzeń ludowych. W południowo-wschodniej Polsce używano osikowych kołków do przybijana wieka trumny, co miało zapobiec wydostaniu się duchów zmarłych, które mogłyby w nocy nachodzić i straszyć ludzi. W północno-wschodniej Polsce istniał, żywy jeszcze przed II wojną światową przesąd, że wyrwana osika zwiastuje wkrótce śmierć. Wampiry znane z legend i kultury można podobno unieszkodliwić wbiciem w serce kołka osikowego. Dlatego też Rzędzian w powieści “Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza po zabiciu Horpyny użył jeszcze osikowego kołka, aby na pewno nie wstała.

Z osiki wytwarzano legendarne husarskie kopie. Z czasów Augusta II mamy szczegółowy opis kopii husarskiej: była blisko trzy sążnie długa, gruba u tuleii jak ramię, a lekka i składna. Drzewco miała z młodej prostej osiki, wydrążone u spodu, żółto pokostowane.

topola_osika_kotki żeńskieWedług jednej z legend osika drży ze zgrozy od czasu, gdy Kain zabił Abla osikowym kołkiem. Według innych na jej drzewie ukrzyżowano Chrystusa. Zupełnie już dopełnił hańby tego drzewa fakt, że podobno na nim właśnie powiesił się Judasz.

Najgrubsza osika w lasach państwowych znajduje się w pobliżu miejscowości Jastew w gminie Dębno w województwie małopolskim. Ma wysokość 35 m i obwód 461 cm (2005 r.)

Fot: www.drzewa.nk4.netmark.pl

Opublikowano 5 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi: