dcec8fc217cf8b36853b772a125508dcJest efektownym, rozłożystym drzewem z Dalekiego Wschodu o niezwykłych walorach ozdobnych.

To jedno z najpiękniejszych drzew kwitnących spotykanych w Polsce. Polecany do pojedynczych nasadzeń w większych ogrodach i parkach.

Mydleniec wiechowaty (roztrzeplin wiechowaty)  w swojej ojczyźnie może dorastać nawet do 18 metrów, u nas ma pokrój krzewu lub małego drzewka o wysokości maksymalnie do 8 metrów. W młodości korona jest wąska i luźna, z wiekiem korona wypełnia się i zagęszcza, tak że w starszym wieku staje się parasolowata. Pędy w pierwszym roku delikatnie omszone, dwuletnie nagie i brązowe. Kora jest spękana podłużnie i tafelkowato.

Liście są niezwykle dekoracyjne, długości 30-40 cm, czasem nawet do 50 cm, nieparzystopierzaste, jesienią przyjmują bajeczne barwy pomarańczy i czerwieni. Dawniej z liści i gałązek produkowano czarny barwnik.

1a8c829ec726f525e003290863798e5dNiezwykle efektowne są złotożółte wiechy kwiatostanowe długości do 50 cm. Pojawiają się na przełomie lipca i sierpnia, wydzielają piękny zapach. Ponieważ zakwita pomiędzy robinią, a lipami jest bardzo ważnym drzewem pszczelarskim, wydziela przy tym olbrzymie ilości nektaru, dlatego często odwiedzane jest przez pszczoły. W okresie kwitnienia obsypana jest cała korona, z tego też względu drzewo to jest przez Amerykanów barwnie nazywane goldenrain tree, czyli drzewo złotego deszczu. Drzewo kwitnie przez ponad 3 tygodnie. Kwiaty używane są w medycynie chińskiej.

FFasa58se9ccdM8B1XRoślina ta oprócz wspaniałych kwiatów posiada bardzo ozdobne owoce, które są cechą rozpoznawczą tego gatunku. Są nimi bardzo ozdobne, rozdęte, trzykomorowe zielona torebki z czerwonym nalotem, które po dojrzeniu przyjmują purpurowe zabarwienie. Następnie pękają i uwalniają czarne, kuliste nasiona. Roślina owocuje we wrześniu – październiku. Owoce długo utrzymują sie na drzewie, są także w okresie bezlistnym, co dodaje niezwykłego uroku dla tego drzewa.

Mydleniec wiechowaty ma niewielkie wymagania glebowe i wilgotnościowe. Jest rośliną, która może rosnąć praktycznie wszędzie, ale najlepiej rośnie na żyznej, świeżej i przepuszczalnej glebie. Preferuje stanowiska ciepłe, słoneczne i osłonięte, jednakże tak naprawdę jedynym wymaganiem jest dostarczenie dużej ilości światła.

Dobrze czuje się w Polskich warunkach klimatycznych. Co prawda młode rośliny mogą przemarzać, ale odpowiednio zabezpieczone powinny się zregenerować i przetrzymać każdą zimę. Starsze drzewa dobrze radzą sobie nawet z dużym mrozem.

Nie wymaga cięcia. Czasem może nawet je źle znosić. Stare obumierające gałęzie usuwamy pod koniec zimy.

Na ogół nie atakują drzewa ani szkodniki, ani choroby. Jedynie może zagrażać mydleńcowi choroba zdrewniałych pędów – tzw. gruzłek cynobrowy, ale zdarza się to dość rzadko.

Gatunek ten bardzo łatwo rozmnaża się z nasion. Nasiona ładnie wschodzą – prawie 100 proc. Przed wysiewem nasiona dobrze jest poddać stratyfikacji, choć wschodzą również nasiona niestratyfikowane (szczególnie te świeże). Przesuszone nasiona warto włożyć na jakiś czas w piasek z torfem i gdziekolwiek, w temperaturze od 2 do 5 st. (ważne żeby nie zamarzły).

Nasiona należy wysiewać wczesną wiosną. Nie należy ich siać gęsto. W pierwszym roku siewki osiągają nawet 50-70 cm. Pikuje się je w maju do pojemników lub wprost do gruntu. Na zimę należy młode rośliny koniecznie dobrze zabezpieczyć w szkółce lub zimować w chłodni. Młode okazy i rosnące w pojemnikach podlewamy regularnie, jednak nie przelewamy.

Roślinę sadzimy w połowie wiosny lub w połowie jesieni. Młode rośliny należy przesadzać z bryłą ziemi, ponieważ przesadzanie z gołym korzeniem znosi z trudem.

Fot: pannasionko.pl

Opublikowano 12 August 2014 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

brzoza-maximowicza-2Zwana także cesarską. W stanie dzikim występuje w Japonii, w górach wysp Hokkaido i Hondo oraz na południowych Wyspach Kurylskich

Do Europy sprowadzona w 1888 roku do Anglii. W Polsce uprawiana od końca XIX w. Drzewo jako pierwszy opisał Eduard August von Regel w 1868 roku.

W swojej ojczyźnie może dorastać do 30 metrów wysokości. Uprawiana w Polsce rośnie maksymalnie do 15 metrów, ale zwykle nie przekracza 10 metrów. Roślina szybko rosnąca. Niestety młode drzewka chętnie objadane są przez zające co nie sprzyja jego wzrostowi.

Korona drzewa jest bardzo ciekawa, luźno rozgałęziona, ale regularna, szerokości do 12 metrów w Japonii i około 8 metrów w Europie. Pień przewodni widoczny często aż po wierzchołek. Jego średnica raczej nie przekracza 1,2 metra. Zaleca się sadzenie rośliny pojedynczo na otwartej przestrzeni, wówczas osiąga się szeroką, nisko rozgałęzioną, przepiękną koronę.

Korowina niezwykle dekoracyjna, błyszcząca, zmienna – młoda pomarańczowo-brązow, a na starszych pniach ma barwę od szarawej do pomarańczowawej i łuszczy się drobnymi strzępkami.

brzoza_maksymowicza_2Liście są bardzo ładne i duże, największe ze wszystkich brzóz, na długich do 3,5 cm ogonkach, długie i szerokie, nawet  do 18 cm, szerokojajowate, u podstawy głęboko sercowate, ostro zakończone. Jesienią przebarwiają się efektownie na piękny kolor złocistożółty czasem przechodzącą w czerwień.

Gatunek odporny i tolerancyjny. Brzoza lubi stanowiska słoneczne. Jest w pełni odporna na mróz i wykazuje się dużą tolerancją na warunki miejskie. Preferuje gleby żyzne, wilgotne i mokre, znosi okresowe zalewnie wodą – w ojczyźnie stosowana jest przy osuszaniu podmokłych terenów i umacniania zagrożonych erozją skarp. Jednakże generalnie brzoza ta ma bardzo małe wymagania w stosunku do gleby, toleruje też umiarkowanie suche stanowiska. Roślina jest także tolerancyjna w stosunku do ph gleby.

Fot: drzewaswiata.pl 

Opublikowano 27 October 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

akacja srebrnaAkacja srebrzysta to jedno z najpiękniejszych drzew świata, jego ojczyzną jest Australia. Jest uprawiana także w Nowej Zelandii, Ameryce Północnej i południowej Europie, rozprzestrzeniła się także w Afryce, na Azorach i Madagaskarze.

W Polsce raczej nie nadaje się do uprawy ogrodowej ze względu na niską tolerancję na długotrwały mróz, więc roślinę można uprawiać tylko w doniczkach – wspaniale się prezentuje na balkonach, tarasach i w uprawie domowej. Na zimę należy roślinę przenieść do jasnego i chłodnego pomieszczenia.

Drzewo w pierwszych latach wzrostu osiąga wysokość około 3 metry. Ostatecznie akacja może być wysoka na około 7 – 10 metrów. Rośnie szybko. Jest to drzewo liściaste z szeroką, stożkowatą, najczęściej wyglądającą trochę nieregularnie koroną, która szczególnie u starszych okazów wydaje się jakby podzielona na poszczególne korony częściowe.

Kora u młodych drzew jasna, niebieskawo-zielona i dość gładka, z wiekiem coraz bardziej szara z głębokimi, podłużnymi rysami i bruzdami.

Akacja srebrzysta jest doceniana przez wiele osób ze względu na ozdobne liście. Podwójnie pierzaste sprawiają wrażenie, jakby pokrywał je srebrny nalot. Ten detal zadecydował o nazwie, którą drzewo nosi. Akacja srebrzysta nie traci liści przed zimą. Jest nimi pokryta przez cały rok.

Akacja srebrna - kwiatyDrzewo zakwita na wiosnę. Bladożółte kwiaty są równie dekoracyjne, co liście. Kwiatostan groniasty lub wiechowaty. Kwiaty bardzo pachnące. Na półkuli południowej otwierają się latem, zaś na północ od równika wczesną wiosną. Po kwitnieniu zalecane jest przycięcie o 1/3 długości pędów.

Owoce są brązowe – płaskie strąki zebrane w grupach. Osiągają 7,5 cm długości.

Gęste korzenie rośliny zapewniają jej dobre odżywienie, co powoduje szybki wzrost. Drzewo potrzebuje gleby żyznej o pulchnej strukturze. Jej odczyn powinien być lekko kwaśny. Ważny jest również wybór stanowiska, w którym będzie stała. Słoneczne miejsce sprzyja jej prawidłowemu wzrostowi i rozwojowi.

Jednocześnie należy osłaniać ją od wiatru. W przeciwnym razie musimy liczyć się, że wiatr połamie delikatne gałązki.

Dobra kondycja akacji srebrzystej zależy m.in. od jej podlewania. Drzewo wymaga częstego podlewania. W okresie wzrostu intensywność dostarczania wody powinna się zwiększyć. Wymaga wówczas także obfitego nawożenia.

Wysiew w domu może być całoroczny. Roślina szybko kiełkuje i szybko rośnie. Młoda roślinka dobrze rośnie w uniwersalnej, przepuszczalnej ziemi.

Opublikowano 9 March 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

albicja-jedwabista-swiec_170Albicja to niezwykłe, niewielkie i wiecznie zielone drzewko, pochodzące ze wschodniej Azji. Występuje naturalnie od Iranu na wschód do Chin i Korei. Łacińska nazwa rodzajowa “Albizia” pochodzi od nazwiska włoskiego szlachcica Filippo del Albizzi, który wprowadził tę roślinę do uprawy w Europie w połowie XVIII wieku. 

Drzewo dorasta do 5 – 12 metrów wysokości. Koronę ma szeroką i parasolowatą. W domu nie przekracza 2 metrów. Rośnie w miarę szybko, podczas sezonu przyrasta nawet do 1 metra. Drzewko to świetnie nadaje się do formowania przez przycinanie.

Kora jest ciemno zielonkawa, starsze okazy mają korę szarą w pionowe paski. Jest używana do leczenia siniaków i jako środek przeciw robakom

Liście, podobne do paproci, mają 20 – 50 cm długości. Roślina składa je na noc oraz w czasie deszczu. Wygląda wtedy jak by spała, stąd jej japońska nazwa “śpiące drzewo”. Liście są podwójnie pierzaste, podzielone na 6 – 12 par odnóg, każda z nich ma 20 – 30 par małych listków, są one podłużne, 1 – 1,5 cm długości.

albicja-jedwabista-swiec_169Kwitnie przez całe lato. Kwiaty są zebrane w gęste główki, a te z kolei wyrastają w szczytowych gronach – przypominają pompony. Kwiaty nie posiadają płatków, zbudowane są z różowo – białych niteczek długich na 5 cm, wyglądających jak jedwabiste nici. Jej słodko pachnące kwiaty są dobrym źródłem nektaru dla pszczół, motyli oraz kolibrów i na dodatek świecą w nocy!

Odporna na delikatny mróz – starsze rośliny do minus 20 stopni, a młodsze o niezdrewniałych pędach do minus 5 stopni. Trzeba pamiętać jednak, że jeżeli mrozy utrzymują się przez dłuższy czas, roślina nie będzie miała szans. Dlatego też zawsze ważne jest bardzo dobre zabezpieczenie jej na zimę poprzez okrywanie agrowłókniną – oczywiście o ile drzewo rośnie w ogrodzie.

Przy uprawie w gruncie musimy spełnić dwa warunki. Posadzić w pełnym słońcu i bezwarunkowo w miejscu doskonale osłoniętym. Przy uprawie w pojemniku, na zewnątrz wystawiamy na pełne słońce (po wcześniejszym zahartowaniu).

Uprawiając w gruncie nie musimy się martwić o glebę. Roślina stawia przed nami właściwie tylko jeden warunek. Gleba musi być przepuszczalna. Tajemnicą przetrwania rośliny w gruncie jest sadzenie jej nie wcześniej jak po 3 latach uprawy w pojemniku. Chodzi o jak największy udział części w pełni zdrewniałych, tylko te przetrwają zimę – o ile nie jest to wyjątkowo mroźna zima.

W uprawie pojemnikowej podstawą jest bardzo przepuszczalne podłoże – dobrze nadaje się do tego żwir akwarystyczny. Ten o najmniejszym ziarnie mieszamy z ziemią w stosunku pół na pół. Na ich spód dajemy kilka solidnych kamieni – wcześniej dobrze umytych – to warstwa drenażowa. Nie lekceważmy przygotowania właściwego podłoża.

Jest to gatunek roślin należący do rodziny bobowatych. Owocem jest płaski brązowy strąk około 10-20 cm długości i ok. 2 – 2,5 cm szerokości, zawierający kilka, kilkanaście nasion w środku. Nasiona są wykorzystywane jako pokarm dla zwierząt hodowlanych i dzikich.

owocostanDrzewo bardzo łatwo wyhodować z nasion. Dziewięć na dziesięć nasion kiełkuje i rozwija się w młode rośliny. Nasiona też dobrze znoszą przechowywanie, kiełkują nawet to 50 latach przechowywania na wolnym powietrzu! Po wykiełkowaniu roślina rośnie dosyć szybko.

Podstawowym warunkiem jest odpowiednie podłoże do wysiewu. Ziemia do kwiatów nie jest wolna od patogenów i często jest tak, że nasiona ładnie wykiełkują, a jak roślinki mają około 10 cm to zaczynają padać. To fuzarioza lub zgorzel siewek. Bez względnie należy używać do wysiewów ziemi specjalnie do tego przygotowanej. Nasiona siejemy w ziemi o mieszance 3 części torfu, 1 część piasku. Wysiewy pojedynczo do małych doniczek, gdyż siewki nie znoszą przesadzania.

Wysiewając w okresie X – III należy siewki doświetlać żarówką energooszczędną 5 – 9 W. Kiełkowanie w temp. 20 – 25 stopni, następuje do 1 miesiąca od wysiewu. Podlewać wtedy, gdy wierzch ziemi  przeschnie.

Małe siewki mogą być podatne na atak szkodników. Możliwe, że roślina w pierwszym okresie życia wymaga u nas stosowania chemii, dopóki nie okrzepnie na tyle, by pójść do gruntu. Należy w takiej sytuacji użyć środka duszącego typu aphisol – jest wówczas szansa, że robale znikną.

Siewki bardzo źle reaguje nawet na krótkie przesuszenia gleby, ale nie mogą być też “przelane”, gdyż wówczas uaktywnia się patogen grzyba – wspomniana już fuzarioza.

Muszą mieć ciepło. Na odżywki reaguje dobrze, ale w pierwszym okresie nie zaleca się używania nawozów, aby roślina wykształciła rozległy korzeń. Dość długi czas po posadzeniu utrzymujemy ziemię lekko wilgotną.

Ponieważ roślina rośnie dość szybko po upływie 6 – 8 tygodni zaczynamy dokarmianie. Stosujemy nawóz uniwersalny do roślin doniczkowych. Jeśli roślina zaszczyci nas pąkami na ten czas przechodzimy na nawóz do roślin kwitnących. W połowie września zaczynamy ograniczać nawożenie. Najpierw dajemy połowę dawki, a później czyli od połowy października nawozimy połową dawki, ale co miesiąc.

Roślina ta ma wiele właściwości leczniczych i kulinarnych. Stosuje się ją między innymi dla poprawy pamięci, przy leczeniu bezsenności, jako środek uspokajający, moczopędny. Zewnętrznie albicja używana jest do opatrywania ran i obrzęków. Suszone liście są substytutem herbaty a gotowane kwiaty jedzone jako warzywo. Drewno wykorzystywane jest do produkcji mebli.

Żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi, umożliwiającymi pobieranie azotu z powietrza.

Fot: www.floranet.pl

Opublikowano 4 March 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

tulipanowiecTulipanowiec należy do jednych z ciekawszych drzew i piękniejszych drzew. Mimo łatwej uprawy i dużego zastosowania w gospodarce drzewo nie jest znane i powszechnie uprawiane. Prawdopodobnie wynika to z faktu, iż panuje przekonanie, że jest to drzewo egzotyczne trudne w uprawie.

Pokrój drzewa jest bardzo ciekawy – u młodych okazów korona jest wąska i stożkowata, u dorosłych bardzo wyniosła, jednak niezbyt szeroka, w stanie bezlistnym bardzo rzadka, a po rozwinięciu się liści bardzo gęsta i zwarta, dająca głęboki cień. Gęsta korona drzewa,  stwarza idealne warunki do odpoczynku i uprawy roślin cieniolubnych w jego sąsiedztwie. Doskonale w jego towarzystwie  czują się  begonie, funkie, bluszcze.

Tulipanowiec, choć nie wygląda, jest bliskim kuzynem magnolii. Najbardziej różni się wzrostem. Magnolie wielkie nie są, a tulipanowce – owszem. W swoich naturalnych warunkach drzewo dorasta nawet do 60 metrów, w Polsce jest dużo niższe –  około 25-35 metrów, co i tak jest jak na nasze warunki całkiem sporo. W środowisku naturalnym gatunek występuje w naturze w dolinach rzek, na wilgotnych zboczach górskich. Drzewo ze względu na duże wymiary należy wysadzać w dużych odległościach od budynków. Tulipanowiec w ciągu roku uzyskuje duże przyrosty nawet do 100 cm, ale młode egzemplarze tulipanowca potrzebują nawet kila lat na zaklimatyzowanie się w nowym stanowisku. Zdarza się, że przez okres do 3 lat nie rosną.

tulipanowiec - konaryGałęzie są dość kruche. W początkowym okresie zaleca się intensywnie przycinać młode pędy w celu zagęszczenia korony. Pień drzewa jest  gruby i prosty, prawie zawsze pojedynczy. Średnica osiąga do 3 metrów.  Konary grube i niezbyt długie, w dolnej części korony często prawie poziome, wyżej ukośnie wzniesione.

Kora jest szara lub brunatna, lekko spękana. Surowa i zielona była niegdyś uważana za afrodyzjak (żuto ją jak gumę do żucia).

Liście mają długość 10-15 cm i szerokość 12-20 cm, są wykształcone w sposób wykluczający pomyłkę z innym gatunkiem. Liście tulipanowca amerykańskiego i chińskiego różnią się nieco – liść  tulipanowca tulipanowiec - liściechińskiego ma głębsze wcięcia. Górna powierzchnia liścia jest błyszcząca, żywo zielona, a dolna nieco jaśniejsza i z lekka pokryta woskiem. Jesienią liście przebarwiają się na złoto żółto. Ogonki liściowe od 10 do 12 cm długości. Zaletą liści jest ich piękny kolor jesienią. Liście jesienią  długo utrzymują się na drzewie. Opadając tworzą kolorowy dywan, który jest ochroną  na okres  zimy dla roślin rosnących w jego cieniu.

Kwiaty pojawiają się wiosną, rosną pojedynczo na końcach gałązek, przy rozkwitaniu początkowo kielichowate, potem szerzej rozwarte. Płatki u nasady żółtozielone, wyżej pomarańczowe, a na szczycie znów żółtozielone. W Polsce kwitnie na przełomie czerwca i lipca. Tulipanowiec kwitnie dopiero po kilku latach. Jest jednak ważnym miododajnym drzewem. Miód jest ciemnoczerwony, dobry jakościowo.

tulipanowiec - kwiatyNasiona drzewa rozsiewane są przez wiatr. Są ważnym źródłem pożywienia dla wielu ptaków i ssaków. Ich zdolność kiełkowania wynosi 4-7 lat. Tulipanowiec wytwarza bardzo duże ilości nasion, jednak mają one bardzo niską siłę kiełkowania poniżej 10 proc.

Nasiona tulipanowca wysiewa się jesienią bezpośrednio po zbiorze lub stratyfikowane wiosną do zimnego inspektu. Jeśli nasiona są bardzo suche i twarde to należy je najpierw namoczyć w letniej wodzie na 24 godz. Nasiona Mogą wschodzić bardzo długo. Przesadzanie tulipanowca wykonywać wyłącznie wiosną, przed rozpoczęciem wegetacji. Uszkodzone korzenie zabezpieczać maścią sadowniczą.

Korzenie główne grube i mięsiste, głęboko sięgające. Wrażliwe na zbicie gleby i bardzo łamliwe, uszkodzone szybko gniją. Stosowane są jako dodatek smakowy do niektórych gatunków piwa. Lubi gleby świeże i żyzne, obojętne do lekko kwaśnych, unika natomiast zbyt mokrych, jak również bardzo suchych oraz wapiennych.

Drewno posiada piękne słoje, jest lekkie i miękkie, niezwykle łatwe w obróbce, lecz niezbyt odporne na czynniki zewnętrzne i grzyby, dlatego polecane głównie do zastosowań wewnętrznych. Jest stosowane w przemyśle papierniczym, do wyrobu wysokiej jakości oklein i paneli, do produkcji ołówków, zapałek, części rozmaitych narzędzi oraz instrumentów muzycznych. W Polsce rzadko drewno jest stosowane w przemyśle, gdyż są trudności z jego pozyskaniu.

Tulipanowce bardzo dobrze aklimatyzują się w Polskich warunkach. Tulipanowiec amerykański jest odporny na mróz – młode osobniki mogą przemarzać podczas dużych mrozów. Chiński nieco mniej, ale starsze okazy także wytrzymują niską temperaturę (do minus 10 stopni Celcjusza). Dla pewności warto młode drzewa zabezpieczyć na zimę, okrywając je najlepiej agrowłókniną.

Drzewo światłolubne, wymagające stanowisk nasłonecznionych lub co najwyżej lekko zacienionych. Najlepiej je sadzić w miejscu zacisznym i osłoniętym

Poza bardzo nietypowym i wyjątkowo atrakcyjnym wyglądem kwiatów i liści, tulipanowiec jest interesujący z jeszcze jednego powodu. Otóż wraz z magnolią (i po miłorzębie) jest to jedno z najstarszych żyjących obecnie na Ziemi drzew liściastych. Rośliny tego typu pojawiły się na naszej planecie już w okresie kredy. Ich piękne kwiaty mimo, że duże i bardzo efektowne, są jednymi z najprymitywniejszych wśród roślin okrytozalążkowych i posiadają wiele cech pierwotnych.

Opublikowano 25 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

surmiaSurmia, czyli katalpa jest coraz bardziej popularnym w Polsce drzewem pochodzącym z południowo-wschodniej części USA. Niezwykle dekoracyjne są jej duże, sercowate liście i efektowne kwiaty.

Surmia bignoniowa jest w miarę szybko rosnącym gatunkiem – przeciętnie około 25 cm rocznie, o rozłożystej koronie i zazwyczaj krótkim pniu. Dorasta do około 10 metrów wysokości. Korona drzewa osadzona na grubym pniu ma wyjątkowo oryginalny kształt, ale wymaga sporej przestrzeni u typowej surmii rozrasta się bowiem bardzo szeroko, nawet na około 8 metrów.

Tak rozrastająca się korona drzewa powoduje duże zacienienie. Dlatego pod nią nie warto zakładać wymagających bylinowych rabat ani sadzić krzewów. Ziemię osłonić mogą jedynie mało wymagające rośliny okrywowe lub pnącza.

Drzewo żyje 100 – 150 lat. Roślina trochę trudniejsza w uprawie w naszym klimacie ponieważ nie jest całkiem odporna na niższe temperatury. Młodsze egzemplarze rośliny należy okryć na zimę. Pomocne może być wyściółkowanie roślin kilkucentymetrową warstwą kory i osłanianie miejsc szczepień (odmiana “Nana”).

Nie lubi też suszy i w tym czasie lepiej surmie podlewać. Surmia najlepiej czuje się w miejscu osłoniętym od silnych wiatrów – szczególnie jest to ważne na terenach o ostrym klimacie. Lubi miejsca słoneczne – w cieniu nie zakwita, i wilgotną, żyzną oraz zdrenowaną ziemią – choć w sumie to gatunek tolerancyjny dla słabych gleb. System korzeniowy sercowaty. Korzenie grube i mięsiste, słabo rozgałęzione, wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Zaletą surmii jest jednak to, że dobrze znosi warunki miejskie, nie przeszkadza im suche, zanieczyszczone miejskie powietrze.

catalpaSzczególny urok posiadają stare surmie – ich pień jest zwykle krzywy i skręcony wokół osi, a grube i rzadko rozstawione konary malowniczo powyginane. Kora jasnobrązowa do szarobrązowej (czasami z czerwonawym odcieniem), dość głęboko podłużnie bruzdowana, zawiera taninę.

Drewno posiada białawy biel i jasnobrązową twardziel, jest lekkie, miękkie i włókniste, niezbyt mocne, jednak trwałe w kontakcie z glebą, odporne na gnicie, stosowane do wyrobu sztachet, słupków ogrodzeniowych, podkładów kolejowych itp.

Poza ciekawym pokrojem, dużym walorem dekoracyjnym surmii bignoniowej są jej sercowate liście, które mogą osiągnąć nawet 20 cm szerokości. Są jasnozielone i omszone. Charakterystyczny dla katalpy jest późny ich rozwój, bo dopiero pod koniec wiosny – czasem dopiero w czerwcu. Liście po roztarciu nieprzyjemnie pachną, opadłe jesienią wyglądają jak rozrzucone po ziemi kartki papieru.

250px-Catalpa_bignonioidesWspaniale się prezentują się także biało-kremowe kwiaty drzewa – z barwnymi plamkami, z żółtą gardzielą i fioletowymi kropkami. Zebrane są w kwiatostany o długości około 30 cm. Lekko pachną i są miododajne. Dzięki specyficznym olejkom aromatycznym, które są prawie niewyczuwalne przez człowieka, odstrasza komary nawet w promieniu do 40 metrów. Drzewo kwitnie na przełomie czerwca i lipca.

Zimą, gdy drzewo zrzuci liście pozostają na nim ciekawe owoce – cienkie, zwisające torebki przypominające strąki fasoli. Owoce dojrzewają na przełomie września i października, nasiona liczne, małe i płaskie, opatrzone dwoma szpiczastymi, błoniastymi skrzydełkami, jasnobrązowe.

Nasiona do siewu nie wymagają stratyfikacji. Uważać trzeba z podlewaniem siewek, aby ich nie przelewać. Nie należy też trzymać rośliny zbyt długo w doniczce, gdyż korzenie bardzo szybko ją przerastają.

Katalpy nie wymagają wiele pielęgnacji. Po zimie pędy uszkodzone lub uschnięte trzeba skrócić bądź przyciąć. Można też formować korony młodych okazów odmian kulistych – utworzą wtedy bardziej regularny kulisty pokrój. Generalnie jednak roślina nie wymaga cięcia.

nasiona - surmiaWiosna nawozimy wieloskładnikowym nawozem przeznaczonym do roślin ogrodowych lub stosujemy nawozu długo działające (np. Osmocote). Starsze okazy nie najlepiej znoszą przesadzanie ze względu na grube, słabo rozgałęzione korzenie. Najkorzystniej jest przesadzać rośliny starsze – co najmniej 3-4 letnie.

Generalnie drzewo jest odporne na szkodniki i choroby – spośród chorób atakujących surmie najbardziej trzeba uważać na zamieranie pędów u surmii powodowanych przez grzyb Verticillium alboatrum. Najbardziej wrażliwą na chorobę odmianą jest “Nana”. Liście surmii bignoniowej stanowią też przysmak ślimaków i wielu owadów (np. pasikoników), dlatego często są one bardzo podziurawione.

Znamy 11 gatunków surmii, w tym najczęściej spotykane: surmia wielkokwiatowa, surmia pośrednia, surmia żółtokwiatowa, surmia zwyczajna oraz rzadko spotykana u nas surmia Bungego.

Najpopularniejsza odmiany surmii bignoniowej to “Nana” o kulistej koronie szczepionej zwykle na pniu. Osiąga ona do 5 m szerokości. Ozdobne są głównie duże, sercowate liście gdyż odmiana ta nie zawiązuje kwiatów. Odmiana ta świetnie nadaje się do małych ogrodów oraz do obsadzania ulic lub innych obiektów w zieleni miejskiej.

Inna ciekawa odmiana to “Aurea” o początkowo żółtych, a później żółtozielonych, dużych, sercowatych liściach. Jest to wyższe drzewo niż odmiana “Nana”, dorastające do około 10 m wysokości. Białe kwiaty ukazują się w lipcu i sierpniu. Jesienią i zimą ozdobą są zwisające owoce podobne do strąków.

 

Opublikowano 21 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

cedrela_odorata-cedrzyk2Jest drzewem o dużych walorach ozdobnych – szczególnie dobrze prezentuje się w parkach, daje sporo cienia. Zwane jest też cedrem chińskim. W wolnym tłumaczeniu z chińskiego cedrela jest pachnącym źródłem.

Naturalny zasięg występowania tego bardzo urokliwego drzewa obejmuje południowo-wschodnią Azję, od tropików (Malezja, Indie) aż do północnych Chin, rośnie tam przeważnie na zboczach górskich.

Na stanowiskach naturalnych dorasta przeciętnie do około 25 metrów, ale w korzystnych warunkach maksymalnie osiąga wysokość nawet 40 metrów. W uprawie zazwyczaj jednak jej wysokość nie przekracza 12 metrów. Jest drzewem szybko rosnącym, po 5 latach od wysiewu w sprzyjających warunkach może osiągnąć nawet ponad 4 metry wysokości.

CeredelaDrzewo długowieczne i niewymagające, łatwo przystosowująca się do różnych warunków glebowych. Rośnie jednak najlepiej na glebach żyznych, dostatecznie wilgotnych, ale przepuszczalnych. Jednakże dobrze znosi suszę. Roślina dobrze rośnie na glebach o odczynie zasadowym. Źle rośnie na glebach kwaśnych.

Podobnie jak Bożodrzew ma tendencje do wydawania odrośli korzeniowych, nie jest jednak tak inwazyjna, odrośla mogą wyrastać w obrębie do 15 m od pnia, jeśli się pojawią należy je usuwać, wykopując, albo odcinając, co może stanowić problemem w małych ogrodach.

Lubi miejsca słoneczne i osłonięte, choć toleruje niewielkie ocienienie. Odporne jest na choroby i szkodniki. Mrozoodporne, ale na wiosnę młode przyrosty mogą być uszkadzane przez późne przymrozki.

Cedrela_lac_4Korowina pnia na młodych okazach gładka, a na starszych bruzdowana, szara lub ciemnobrązowa. Nacięta kora wytwarza aromatyczny czosnkowo-pieprzowy zapach, a korzenie pachną czekoladą.

Drewno jest delikatnie pachnące i cenne, przypomina mahoń, bardzo wytrzymałe i łatwe w obróbce, wykorzystywane m. in. w meblarstwie oraz do wyrobu instrumentów muzycznych. Małe gałązki gdy spalane wydają przyjemną woń, używane bywają jako kadzidełka.

Kora i korzenie używane w medycynie chińskiej działają przeciw nowotworom i poprawiają pamięć.

Liście bardzo duże, przypominają liście Bożodrzewu, ale są zazwyczaj parzysto pierzastozłożone, osiągają przeciętnie długość 30-60 cm, ale na pędach odroślowych mogą one osiągać do 120 cm. Ich kolor stopniowo się zmienia. Młode koloru różowego, starsze kremowego jeszcze starsze jasno zielone.

Cedrela_touarreg_feuilleLiście są jadane jako warzywo. Młode liście mają delikatny smak cebuli i w Chinach są (po ugotowaniu lub na surowo) używane do różnych potraw – zup, sałatek i przystawek. Starsze liście po wysuszeniu można zaparzać jak herbatę ziołową.

Młode pędy i liście, są nie tylko jadalne, ale zarazem lecznicze. Mają m.in. bardzo duże właściwości antyutleniające i antynowotworowe, są bardzo bogate w witaminy.

Drzewo lubi przycinanie. Sprzyja ono wytwarzaniu silnie rosnących młodych, bardziej delikatnych w smaku pędów i liści.

Kwiaty liczne, białe do jasnoróżowych, zebrane w wiechy długości zwisają poniżej liści. Pojawiają się na starszych okazach, są obupłciowe. Bardzo drobne, mają około 0,4 cm średnicy. Bardzo mocno i przyjemnie pachną. Drzewo kwitnie wczesnym latem.

Owocem jest pękająca czerwonawo-brązowa lub brązowa torebka długości około 2 cm, zawierająca oskrzydlone nasiona, dojrzewają pod koniec lata.

Cedrela_lac_6Pąki kwiatowe i niedojrzałe owoce również są jadalne. Od wieków wykorzystywana leczniczo w chińskiej medycynie, przy cukrzycy, biegunkach, jako środek przeciwgorączkowy, przy chorobach kobiecych i niepłodności u mężczyzn, chorobach wątroby.

Nasiona przed wysiewem należy namoczyć w letniej wodzie (około 25 stopni C). Następnie wysiewamy powierzchownie przykrywając 2 mm warstwą ziemi. Gleba musi być żyzna w przedziale ph 5,5-8. Kiełkowanie zaczyna się w przedziale 30-120 dni.

Fot: zgalus.free.fr

Opublikowano 20 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

GlediczjaTo pochodzące z Ameryki Północnej, wysokie i dość smukłe drzewo liściaste. Rodzaj glediczja obejmuje 12-14 gatunków, z których żaden nie występuje w Europie w stanie naturalnym. Jedynym, choć i tak rzadko uprawianym tu gatunkiem jest glediczja trójcierniowa.

Roślina ozdobna. Ze względu na ciekawy wygląd bywa sadzona w parkach miejskich. Szczególnie dekoracyjna staje się jesienią, gdy przebarwiają się jej liście. Glediczja trójcierniowa to drzewo do 30 metrów wysokości. Ich pokrój jest często dość egzotyczny dzięki parasolowatej, mocno prześwitującej koronie – nie zabierają więc dużo światła innym roślinom. Najbardziej charakterystyczną cechą głównych gatunków glediczji są ich bardzo długie – nawet do 20 cm i ostre ciernie wyrastające w gęstych pęczkach z pni i konarów.

Korona glediczjaKora ciemna, szarobrunatna do czarniawej, cienka, płytko spękana na odstające, podłużne, nieregularne listwy, wyraźnie chropowata w związku z występowaniem na niej licznych drobnych przetchlinek. Jej dobre jakościowo drewno jest używane m.in. do produkcji podkładów kolejowych i stempli. Glediczje powinny być w młodości przycinane tak, aby uzyskać jeden prosty przewodnik.

Pierzaste liście glediczji trójcierniowej są podobne do występujących u robinii akacjowej, jednak w odróżnieniu od tych ostatnich liczba listków w liściu jest parzysta, a dodatkowo obok liści pojedynczo złożonych występują często liście podwójnie złożone, a nawet o budowie mieszanej.

Liście rozwijają się dość późno bo w połowie maja. Na jesieni przebarwiaj się na żółto.

glediczja_trojcierniowaKwiaty małe, zielonkawożółte, zebrane w krótkie grona, pachnące. W USA glediczja trójcierniowa należy do najważniejszych miododajnych drzew. Drewo kwitnie w czerwcu, po rozwinięciu się liści.

Owoce to spłaszczone strąki, spiralnie skręcone, aż do 40 cm długości. Długo utrzymują się na drzewie i opadają w zimie lub dopiero na wiosnę. Nasiona duże, spłaszczone i twarde. Nasiona glediczji trójcierniowej są jadalne, a ich smak po ugotowaniu przypomina groch. Jadalny jest także słodkawy miąższ znajdujący się pomiędzy nasionami.

Drzewo krótkowieczne, szybko rosnące -zwłaszcza w młodości. Osiąga wiek od 100 do 120 lat, czasem dożywa 150 lat.

Glediczja ma małe wymagania glebowe. Preferuje podłoże przepuszczalne – piaszczyste, suche i wapienne. Raczej ubogie. System korzeniowy dosyć głęboki, rozległy, zbudowany z grubych i mięsistych, słabo rozgałęzionych korzeni, praktycznie nie dający odrośli korzeniowych. Zdrewniałe korzenie glediczji są czasami używane jako opał. Glediczje źle znoszą przesadzanie. Przesadzać należy tylko młode osobniki i najlepiej na wiosnę.

Wymaga miejsc nasłonecznionych. Dość dobrze znosi suszę. Bardzo wytrzymała na niskie temperatury i mróz. Gatunek mało wrażliwy na zanieczyszczenia powietrza, dlatego dobrze nadaje się do sadzenia w miastach.

glediczja_trojcierniowa_741Rozmnażanie drzewa następuje jedynie przez wysiew nasion. Nasiona glediczji przed wysiewem najlepiej jest skaryfikować – bardzo delikatnie uszkodzić okrywę nasiona, na przykład mocząc w roztworze kwasu siarkowego lub przepłukując niewielkimi ilościami wrzątku (w temperaturze około 60 stopni celcjusza), a następnie moczyć w ciepłej wodzie przez kilka godzin (co najmniej 2 godziny). Rośliny kiełkują w okresie od 9 do 40 dni. Siewki rosną szybko, ale są dość wrażliwe na choroby grzybowe, dlatego uprzednie odkażanie podłoża jest wskazane. Do szkółkowania nadają sie jednoroczne rośliny

Inne gatunki glediczji należą w Europie do prawdziwej rzadkości i są spotykane w zasadzie jedynie w ogrodach botanicznych. Jednym z takich gatunków jest pochodząca z południowo-wschodniej części USA, rosnąca głównie na bagnach glediczja bagienna. Drzewo to osiąga 18 m wysokości i jest nieco mniej kolczaste od glediczji trójcierniowej. Z kolei zasiedlająca Iran, Azerbejdżan i Gruzję glediczja kaspijska jest niskim – do 12 metrów – rozłożystym drzewem o lśniących liściach.

Opublikowano 17 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

ailanthusŚredniej wielkości drzewo liściaste pochodzące z Chin. Angielska bożodrzewu gruczołkowatego “Tree of Haven” oznacza po polsku “niebiańskie drzewo” – sadzony w Japonii i Chinach jako drzewo święte, przynoszące szczęście i powodzenie – ale w Polsce uznawane jest za gatunek inwazyjny, gdyż bardzo agresywnie rozprzestrzenia się poza terenem swojego naturalnego występowania, tym samym groźny dla rodzimej przyrody.

Bożodrzew gruczołkowaty został sprowadzony do Europy w 1751 roku. W Polsce jest średnio rozpowszechniony, sadzony najczęściej w parkach i ogrodach lub jako drzewo przydrożne, czasami też dziczeje. Ze względu na podobieństwo liści oraz grube pędy bywa czasem mylony z niektórymi gatunkami sumaka.

Jako wybitnie pionierskie drzewo, jest jednym z najmniej wymagających drzew. Potrafi on zasiedlać bardzo trudne, niedostępne dla innych drzew i krzewów miejsca, takie jak gruzowiska, hałdy itp. Często wyrasta też pomiędzy płytami chodnikowymi, czy w szczelinach murów. Jednak najbardziej lubi piaszczyste, świeże, żyzne i głębokie, ale nie gliniaste gleby.

bozodrzewSystem korzeniowy ma płytki i rozległy. Intensywnie się rozrasta, wytwarza dużą ilość odrośli  – szczególnie w miejscach uszkodzenia korzeni. Odrośla stanowią problem, ponieważ dzięki nim drzewo nadmiernie się pleni i przez to wypiera inne gatunki. Rozrastające się intensywnie korzenie bożodrzewu mogą uszkadzać także fundamenty budynków, kanalizację i inne instalacje.

Roślina wytwarza też substancję alleopatyczną zwaną ajlantoniną, która silnie hamuje wzrost innych roślin. Największe jej stężenie jest w korze i w korzeniach.

Bożodrzewy bardzo dobrze znoszą przesadzanie – ale koniecznie wiosną, tuż przed rozwojem liści. Siew na jesieni lub na wiosnę do gruntu.

Drzewo ciepło- i światłolubne, odporne na suszę, umiarkowanie mrozoodporne - przy tym jednak bardzo wrażliwe na wiosenne przymrozki – prawie zupełnie niewrażliwe na zanieczyszczenia powietrza i do pewnego stopnia także na zasolenie więc dobrze sprawdza się w miastach.

ailanthus_3Drzewo krótkowieczne, bardzo szybko rosnące. Osiąga wiek zaledwie 50 – 70, niezwykle rzadko 100 lat. Tempo wzrostu jest szczególnie duże w przeciągu kilku pierwszych lat – może ono wtedy wynosić nawet 1.2 – 2 metry rocznie, po kilku latach tempo wzrostu znacznie spada. Dorasta w sumie do 25 metrów. Pod względem początkowego tempa wzrostu bożodrzew gruczołkowaty należy – po topolach – do najszybciej rosnących drzew w Polsce. Jak podaje strona Monumental Trees, zarówno najwyższy, jak i najgrubszy bożodrzew w Europie rośnie w Holandii. Pierwsze z drzew mierzy 28.6 metrów wysokości, natomiast drugie posiada pień o obwodzie 4.40 metra.

Krótki wiek drzewa wynika nie tyle z cech fizjologicznych, co raczej mechanicznych – po prostu niezwykle kruche – jego gałęzie często łamią się nawet przy lekkim przygięciu – i wykazujące tendencję do gnicia drewno bożodrzewu sprawia, że od pewnego wieku drzewo jest coraz bardziej narażone na złamania.

bozodrzew_gruczolkowaty_341_mmPień masywny, prosty i regularny, zwykle nisko rozgałęziony, pojedynczy. Korona w młodości średnio rozłożysta, jajowata u starych drzew szersza, okrągława, często nieregularna.

Kora jasnoszara do szarej, stosunkowo gładka nawet u starych drzew, przez długi czas posiada charakterystyczny wzór, utworzony z bardzo płytkich, falisto pofałdowanych, białawych bruzd  – wzór ten jest szczególnie wyraźny u młodych drzew, potem stopniowo zanika przez całe życie.

Kora jest lekko gorzka w smaku, zawiera garbniki. Wyciągi z kory są wykorzystywane do wyrobu preparatów ziołowych. W Chinach kora, w miarę możności świeża, posiadająca silne właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, stosowana jest wewnętrznie w postaci odwaru, do leczenia ciężkich i uporczywych biegunek, oraz jako środek wymiotny. Ten sam odwar jest specyfikiem przy pomocy którego zwalcza się tasiemce i glisty – pasożyty przewodu pokarmowego. Poza tym także stosuje się go jako specyfik przeciwgorączkowy, przeciwskurczowy i zwalniający akcję serca. Dalej – w leczeniu malarii, astmy, kołatania serca i czerwonki.

Drewno jasnożółtawe, średnio twarde i bardzo kruche, niezbyt dobre jakościowo, używane głównie do produkcji papieru oraz jako opał, rzadziej w przemyśle meblowym.

ailanthus_2Bożodrzew wyróżnia się przede wszystkim ogromnymi, osiągającymi do 80 cm długości pierzasto złożonymi liśćmi, które ze względu na swoje rozmiary często bywają mylone z gałązkami. Są złożone są z 11-25 listków, które u nasady mają kilka tępych ząbków, każdy z gruczołkiem (stąd nazwa). Gruczołki te po roztarciu wydzielają intensywny i wyjątkowo nieprzyjemny zapach. Liście wiosną rozwijają się późno, bo dopiero w maju, i są początkowo czerwonawe, za to jesienią pozostają długo zielone, nie przebarwiają się i takie opadają po pierwszych przymrozkach. Pączki przed rozwojem liści intensywnie czerwone. W XIX wieku liście służyły za pożywienie krewniaka jedwabnika dzięki czemu nastąpiło rozprzestrzenienie się tego gatunku. W medycynie ludowej narodów Azji Środkowej wywarem z liści bożodrzewu leczy się wrzody.

Kwiaty żółtawe zebrane w luźne wierzchołkowe wiechy. Bożodrzew gruczołkowaty jest gatunkiem silnie alergennym.

Owoce zebrany w brązowawe, karminowoczerwone, żółto-czerwone wiechowate kiście składające się ze spiralnie skręconego skrzydełka z nasieniem w środku. Stosuje się je jako środek pomocniczy w leczeniu nieregularnego miesiączkowania, zbyt obfitych krwawień menstruacyjnych oraz żylaków odbytu.

Siew na jesieni lub na wiosnę do gruntu. Nasiona nie wymagają stratyfikacji. Przed siewem zalać wodą na 24 godziny. Siać w kwietniu do zimnego inspektu lub w maju do gruntu. Siać niezbyt gęsto.

Opublikowano 13 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi:

KalopanaxRośnie w Japonii, Korei, w Północnych Chinach, na Wyspach kurylskich i wschodzie Syberii. Rzadki gatunek drzewa, który nadaje niesamowitego, egzotycznego wyglądu każdemu miejscu w którym jest posadzone.

Roślina w początkowym okresie rośnie szybko, z wiekiem wolniej. W krajach gdzie występuje naturalnie dorasta do 10 m wysokości, w Polsce do 5-9 metrów.

Koronę ma dość szeroką – tworzy jej parasolowaty kształt. Pędy, gałęzie i pień pokryte są dużymi i ostrymi kolcami, podobnymi nieco do różanych, choć znacznie większymi.

Drzewo nie jest szczególnie wymagające co do typu gleby, chociaż oczywiście na glebie żyznej będzie rosło silniej i szybciej niż w miejscu nieurodzajnym. Jedyna zasada o jakiej warto pamiętać sadząc tę roślinę to stała, umiarkowana wilgotność podłoża, bez dłuższych okresów suszy.

Czuje się dobrze zarówno w pełnym nasłonecznieniu, jak i wśród innych drzew rosnąc w półcieniu.

Kalopanax_staryDrzewo to tylko w młodości jest wrażliwe na mrozy – podmarzają wierzchołki pędów – i lepiej je wówczas okrywać na zimę. Po czasie całkowicie się uodpornia. Nie jest też konieczne sadzenie go w miejscach zacisznych lub osłoniętych, kalopanaks świetnie radzi sobie z naporem nawet silniejszych wiatrów.

Roślina bardzo odporna na choroby i szkodniki.

Charakterystyczne są liście – okazałe, dłoniaste, do 30 cm średnicy, wcięte do około połowy blaszki liściowej, o zmiennej wielkości i kształcie, przebarwiające się jesienią na żółto. Na pierwszy rzut oka mogą przypominać nieco liść klonu, po bliższym przyjrzeniu różnią się jednak wyraźnie. Młode liście są jadalne po ugotowaniu.

Późnym latem zakwita obficie dużymi wiechami biało-kremowych kwiatów, z których powstają ozdobne niebieskoczarne jagody. Drobne, białe kwiaty umieszczone są w dużych, baldachokształtnych wiechach. Owoce – małe, liczne, wiszą na drzewie przez całą jesień aż do zimy, przez co przyciąga różnorakie ptactwo. Jest rośliną bardzo miododajną.

Kalopanax_kwiatyKalopanaks ma szerokie zastosowanie w chińskiej medycynie i kuchni.

Rozmnaża się z nasion wysiewanych jesienią, zaraz po zbiorze, do zimnego inspektu. Kalopanaks można też rozmnażać przez pół-zdrewniałe sadzonki pędowe w lipcu, sierpniu albo przez sadzonki korzeniowe po pierwszych przymrozkach.

Fot:  ogrodnick.pl, drzewa.com.pl

Opublikowano 12 February 2013 & kategoria: Drzewa liściaste Tagi: